23.03.2026. | 18:51

Usljed sve glasnijih najava mogućeg kolapsa od 10. aprila, kada na snagu ponovo stupi EES sistem kontrole za ulazak u EU, jedan dokument građanima BiH može olakšati putovanje.

Naime, Hrvatska od kraja prošle godine odobrava dozvole za olakšani ulazak u tu državu u okviru Nacionalnog programa olakšica.

Svi građani BiH kojima se odobri Nacionalni program olakšica za ulazak u Hrvatsku neće morati napuštati vozilo pri svakom narednom ulasku nakon uvođenja u EES sistem ukoliko tranzitiraju preko Neuma, odnosno ulaze na teritoriju te države.

U suprotnom prilikom tranzitiranja preko Neuma i na ulasku i na izlasku iz Hrvatske, na oba granična prelaza i graničnom prelazu Klek i graničnom prelazu Zaton Doli moraće i nakon uvođenja u EES sistem ulaska u Evropsku uniju fotografijom na terminalima potvrđivati svoj identitet.

To će isto biti obavezni i prilikom svakog ulaska ili izlaska.

Isto važi i za sve državljane Crne Gore, Albanije, Srbije, Sjeverne Makedonije i Kosova koji imaju namjeru tranzitirati kroz Neum, odnosno ulaziti i boraviti na teritoriji Hrvatske.

– Državljani trećih zemalja na koje se primjenjuje EES sistem, prvi put prilikom ulaska nakon uspostavljanja EES sistema moraju dati biometrijske podatke – otiske četiri prsta i fotografiju lica. Svaki idući ulazak i izlazak u/iz Hrvatske podrazumijeva uzimanje fotografije lica. Navedeno se primjenjuje i na granični prelaz Klek i na granični prelaz Zaton Doli (tranzit preko Neuma) – pojašnjeno je za portal “Slobodna Bosna”.

– Ukoliko državljanin treće zemlje ispunjava uslove za Nacionalni program olakšica te ukoliko mu je on odobren, svaki idući put nakon što mu je kreiran dosje s biometrijskim podacima više ne mora davati biometrijske podatke na sistematskoj osnovi – otiske prstiju ili fotografiju lica – dodaje se u objašnjeeu.

Kome je namijenjen NPO?

Nacionalni program olakšica (NPO) u sklopu sistema ulaska/izlaska (EES), s ciljem olakšavanja i ubrzavanja prelaska granice namijenjen je za državljane trećih zemalja koji često putuju u Hrvatsku.

MUP Hrvatske je pojasnio o čemu se radi, te za koga je sve namijenjen Nacionalni program olakšica i kako na njega ostvariti pravo.

– Program je namijenjen putnicima koji nemaju boravišne dozvole, dugotrajne vize, pogranične propusnice ili ne spadaju u druge izuzetke. Uslovi za ostvarivanje pristupa Nacionalnom programu olakšica propisani su u Zakonom o šengenskim granicama – navodi MUP Hrvatske.

Putnici uključeni u Nacionalni program olakšica neće podlijegati sistemskim provjerama biometrije, svrhe boravka, mjesta polaska ili raspoloživih sredstava.

Nakon kreiranja EES dosijea, sistem upoređuje sliku sa čipa pasoša i podatke sačuvane u EES-u, bez potrebe da putnik izlazi iz vozila.

Kome se odobrava?

Pristup Nacionalnom programu olakšica odobrava se samo onima koji imaju kreiran EES dosje, ispunjavaju uslove za ulazak, imaju važeći pasoš, nemaju zabranu ulaska u sistemu SIS, ne predstavljaju prijetnju za javni poredak, bezbjednost, zdravlje ili međunarodne odnose.

Osim toga, potrebno je dokazati potrebu za čestim putovanjima, na primjer zbog porodičnih veza, posjedovanja i održavanja nekretnina, školovanja ili liječenja, poslovnih ili sportskih aktivnosti, tranzita preko Hrvatske zbog nepostojanja saobraćajne infrastrukture u susjednoj zemlji ili drugi opravdani razlozi.

– Programom se olakšava ulazak u Hrvatsku putnika koji učestalo dolaze u Hrvatsku, zbog čega se prije odobrenja zahtjeva provjeravaju činjenice poput pouzdanosti, podobnosti i postojanja stabilne ekonomske situacije kod podnosioca zahtjeva, te postojanje okolnosti koje upućuju da državljanin treće zemlje ima stvarnu namjeru napuštanja Hrvatske prije isteka kratkotrajnog boravka – navodi MUP Hrvatske.

Gdje se može podnijeti zahtjev?

Zahtjev za odobrenje pristupa Nacionalnom programu olakšica državljanin treće zemlje može podnijeti na graničnom prelazu ili u policijskoj stanici.

Period važenja Nacionalnog programa olakšica ne može premašiti period važenja pasoša, a učestvovanje u Nacionalnom programu olakšica oslobađa od iznenadnih temeljnih graničnih kontrola, koje se sprovode radi bezbjednosti i sprečavanja zloupotreba.

“Nacionalni program olakšica, za putnike koji često putuju, čini graničnu kontrolu bržom i efikasnijom, istovremeno osiguravajući bezbjednost na spoljašnjoj granici Hrvatske i Evropske unije”, navodi MUP Hrvatske.

Status u programu odobrava se na period do jedne godine, s mogućnošću produženja do pet godina ili do isteka putne isprave.

Učesnici i dalje moraju poštovati pravila o kratkotrajnom boravku u Šengenu, odnosno do 90 dana u bilo kojem periodu od 180 dana. Automatizovani kalkulator će nakon pune primjene EES sistema pratiti preostale dane kratkotrajnog boravka.

– Ako policijski službenici utvrde da osoba više ne ispunjava uslove programa ili da uslovi nisu bili ispunjeni prilikom odobrenja, pristup Nacionalnom programu olakšica će se opozvati – upozoravaju iz MUP-a Hrvatske.